หุ่นเป๊ะ กล้ามแน่น ไม่ได้แปลว่าสุขภาพดี !!! แพทย์เตือนไฮโปไทรอยด์ ภัยเงียบที่ไม่ควรมองข้าม - BIZTHAI POST

BIZTHAI POST

The Thai Biz Website

Breaking

Home Top Ad

Post Top Ad

Wednesday, November 18, 2026

หุ่นเป๊ะ กล้ามแน่น ไม่ได้แปลว่าสุขภาพดี !!! แพทย์เตือนไฮโปไทรอยด์ ภัยเงียบที่ไม่ควรมองข้าม


หุ่นเป๊ะ กล้ามแน่น ออกกำลังกายทุกวัน แต่ทำไมร่างกายยังเหนื่อยง่าย  คำถามที่คนรักสุขภาพไม่ควรมองข้าม เพราะรูปร่างดีไม่ได้หมายความว่าสุขภาพภายในจะแข็งแรงเสมอไป โดยเฉพาะผู้ที่ออกกำลังกายหนักควบคู่กับการควบคุมอาหารอย่างเข้มงวด จนร่างกายได้รับพลังงานไม่เพียงพอ อาจส่งผลให้เหนื่อยง่าย ฟื้นตัวช้า และระดับฮอร์โมนเปลี่ยนแปลง โดยมีอาการบางอย่างคล้ายกับภาวะไฮโปไทรอยด์ (Hypothyroidism) หรือภาวะฮอร์โมนไทรอยด์ต่ำ แต่มีสาเหตุและแนวทางรักษาแตกต่างกัน

พญ.อารีสา มโนชญ์ปิติพงศ์ อายุรแพทย์โรคต่อมไร้ท่อและเมแทบอลิซึม โรงพยาบาลพระรามเก้า ให้ข้อมูลว่า ภาวะไฮโปไทรอยด์เกิดจากร่างกายมีฮอร์โมนไทรอยด์ไม่เพียงพอ ส่งผลให้ระบบเผาผลาญและการทำงานของอวัยวะต่าง ๆ ช้าลง ผู้ป่วยอาจมีอาการอ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย ขี้หนาว น้ำหนักเพิ่มขึ้น ใบหน้าหรือร่างกายบวม ผิวแห้ง ผมร่วง ท้องผูก หัวใจเต้นช้า ความจำและสมาธิลดลง รวมถึงประจำเดือนมามากผิดปกติในผู้หญิงบางราย เนื่องจากอาการมักค่อย ๆ เกิดขึ้น หลายคนจึงเข้าใจว่าเป็นเพียงผลจากการทำงานหนักหรือพักผ่อนไม่เพียงพอ ในขณะที่ภาวะฮอร์โมนไทรอยด์สูง (Hyperthyroid) มักจะมีอาการใจสั่น มือสั่น ขี้ร้อน เหงื่อออกมาก และน้ำหนักลด

หนึ่งในสาเหตุที่พบบ่อยคือ โรคไทรอยด์อักเสบฮาชิโมโตะ (Hashimoto's Thyroiditis) ซึ่งเกิดจากระบบภูมิคุ้มกันทำลายเนื้อเยื่อต่อมไทรอยด์ของตนเอง ทำให้ต่อมไทรอยด์อักเสบเรื้อรังและผลิตฮอร์โมนลดลง พบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย โดยผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นโรคไทรอยด์ หรือมีโรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเอง เช่น เบาหวานชนิดที่ 1 โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ และโรคเอสแอลอี อาจมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้น นอกจากนี้ ภาวะไฮโปไทรอยด์ยังอาจเกิดจากการผ่าตัดต่อมไทรอยด์ การกลืนแร่รังสี การได้รับรังสีบริเวณลำคอ หรือผลจากยาบางชนิด เช่น ลิเธียม (Lithium) และอะมิโอดาโรน (Amiodarone)


พญ.อารีสา อธิบายว่า การออกกำลังกายหนักไม่ได้เป็นสาเหตุโดยตรงของโรคฮาชิโมโตะ แต่หากออกกำลังกายหนักร่วมกับการรับประทานอาหารไม่เพียงพออย่างต่อเนื่อง อาจเกิด ภาวะขาดพลังงานสัมพัทธ์ในการเล่นกีฬา (Relative Energy Deficiency in Sport: REDs) ซึ่งส่งผลกระทบต่อระบบเผาผลาญ ฮอร์โมน  ระบบสืบพันธุ์ และสมรรถภาพทางร่างกาย โดยร่างกายจะปรับตัวเพื่อลดการใช้พลังงาน ทำให้ระดับฮอร์โมนไทรอยด์ชนิด T3  ลดลง ส่งผลให้เหนื่อยง่าย อ่อนเพลีย ไม่มีแรง และ         ออกกำลังกายได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ แม้อาการบางอย่างจะคล้ายภาวะไฮโปไทรอยด์ แต่ไม่ได้เกิดจากการที่ระบบภูมิคุ้มกันทำลายต่อมไทรอยด์เหมือนโรคฮาชิโมโตะ

ความผิดปกติของประจำเดือนยังเป็นอีกหนึ่งสัญญาณที่ควรสังเกต โดยผู้หญิงที่มีภาวะไฮโปไทรอยด์ซึ่งอาจจะมีประจำเดือนมามากกว่าปกติ ขณะที่ผู้มีภาวะ REDs อาจมีประจำเดือนมาน้อยลงหรือขาดประจำเดือน อย่างไรก็ตาม ไม่สามารถใช้อาการเหล่านี้แยกโรคได้อย่างแน่นอน จำเป็นต้องตรวจหาสาเหตุร่วมด้วย

สำหรับการวินิจฉัย แพทย์จะประเมินอาการร่วมกับการตรวจเลือดวัดระดับฮอร์โมนกระตุ้นต่อมไทรอยด์ (TSH) และฮอร์โมนไทรอยด์อิสระ (Free T4) รวมถึงตรวจสารภูมิต้านทานต่อมไทรอยด์เพิ่มเติมหากสงสัยโรคฮาชิโมโตะ โดยภาวะไฮโปไทรอยด์จากความผิดปกติของต่อมไทรอยด์โดยตรงมักพบค่า TSH สูงและ Free T4 ต่ำ ส่วนผู้มีภาวะ REDs อาจพบระดับ T3 ลดลง ขณะที่ TSH และ Free T4 ยังอยู่ในเกณฑ์ปกติหรือต่ำเล็กน้อย ทั้งนี้ การวินิจฉัย REDs ต้องประเมินพฤติกรรมการรับประทานอาหาร การออกกำลังกาย และผลกระทบต่อสุขภาพร่วมด้วย ไม่สามารถสรุปจากผลเลือดเพียงอย่างเดียว

พญ.อารีสา ให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า ด้านการรักษา ผู้ป่วยภาวะฮอร์โมนไทรอยด์ต่ำที่ต่อมไทรอยด์ผลิตฮอร์โมนไม่เพียงพอ แพทย์จะพิจารณาให้ยาฮอร์โมนไทรอยด์ทดแทน เช่น เลโวไทรอกซีน (Levothyroxine) โดยผู้ป่วยโรคฮาชิโมโตะที่ต่อมไทรอยด์สูญเสียความสามารถในการผลิตฮอร์โมนอย่างถาวร ส่วนใหญ่จำเป็นต้องรับประทานยาต่อเนื่องตลอดชีวิต แต่ยังสามารถใช้ชีวิตและออกกำลังกายได้ตามปกติเมื่อควบคุมระดับฮอร์โมนอย่างเหมาะสม ส่วนผู้ที่มีความผิดปกติเพียงเล็กน้อย หรือพบสารภูมิต้านทานต่อมไทรอยด์ (Thyroid Antibody เช่น Anti TPO , Anti thyroglobulin) แต่ระดับฮอร์โมนยังปกติ อาจยังไม่จำเป็นต้องใช้ยา โดยแพทย์จะพิจารณาตามอาการ ผลตรวจเลือด และปัจจัยเสี่ยง โดยเฉพาะผู้หญิงที่วางแผนตั้งครรภ์หรือกำลังตั้งครรภ์ ซึ่งควรได้รับการประเมินอย่างใกล้ชิด

ทั้งนี้  ผู้มีภาวะ REDs จะเน้นการรับประทานอาหารให้เพียงพอ ปรับความหนักของการออกกำลังกาย และพักฟื้นอย่างเหมาะสม โดยอาจมีแพทย์และผู้เชี่ยวชาญด้านโภชนาการร่วมดูแล

พญ.อารีสา กล่าวปิดท้ายว่า ผู้ที่ออกกำลังกายเป็นประจำควรให้ความสำคัญกับโภชนาการและการพักผ่อนควบคู่กัน หากมีอาการเหนื่อยง่าย อ่อนเพลียผิดปกติ แม้พักผ่อนแล้วไม่ดีขึ้น โดยเฉพาะเมื่อมีอาการขี้หนาว ท้องผูก ผิวแห้ง น้ำหนักเพิ่มขึ้น หรือความจำลดลง ควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ เพราะอาจเกี่ยวข้องกับความผิดปกติของฮอร์โมนไทรอยด์หรือปัญหาสุขภาพอื่น ๆ

สุขภาพที่ดีไม่ได้วัดจากรูปร่างหรือความแข็งแรงของกล้ามเนื้อเพียงอย่างเดียว การออกกำลังกายหนักหรือควบคุมอาหารอย่างเข้มงวด ไม่ได้หมายความว่าจะมีสุขภาพดีกว่าเสมอไป                    สิ่งสำคัญคือการออกกำลังกายให้เหมาะสม รับประทานอาหารให้เพียงพอ และพักผ่อนอย่างมีคุณภาพ เพื่อให้ร่างกายทำงานได้อย่างสมดุล”

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับภาวะไฮโปไทรอยด์หรือนัดหมายแพทย์ได้ที่ ศูนย์เบาหวานและเมตาบอลิก โรงพยาบาลพระรามเก้า โทร. 02-202-9999 หรือ Call Center 1270 เว็บไซต์ www.praram9.com

No comments:

Post a Comment

Post Bottom Ad





Pages